Want ergens op zolder, in de berging of netjes opgeborgen in een kast wachten de kersthuisjes. Huisjes die ieder jaar op dezelfde vertrouwde plek terechtkomen, figuurtjes die inmiddels bijna bij de familie horen en die ene bewegende attractie waarvoor we altijd nét iets meer ruimte nodig hebben dan gedacht.

Waarom zouden we eigenlijk wachten tot december? Misschien mogen we ons kerstdorp in 2026 best iets eerder opbouwen. Zeker nu de nieuwe Lemax-collectie voldoende inspiratie biedt om bestaande straten uit te breiden, nieuwe hoekjes te maken of verschillende thema’s met elkaar te combineren.

Wanneer begint voor jou het kerstdorpseizoen?

Traditioneel halen veel mensen hun kerstdecoratie pas na Sinterklaas tevoorschijn. Voor een compleet kerstdorp is dat eigenlijk behoorlijk laat. Het uitpakken, testen, indelen en aansluiten van alle huisjes kost al snel meerdere avonden.

Bovendien is een kerstdorp niet uitsluitend kerstdecoratie. Veel huisjes verbeelden een compleet winterseizoen. Denk aan besneeuwde straten, winkels, schaatsbanen, berghutten en dorpelingen met dikke jassen. Die passen ook uitstekend bij de herfst en de eerste koude avonden.

Wie van Halloween houdt, kan zelfs al in september of oktober beginnen met een griezelig miniatuurdorp. Daarna kan de opstelling langzaam veranderen in een winters of feestelijk kerstdorp.

Zo groeit de decoratie mee met het seizoen en heb je er veel langer plezier van.

Eerst de dozen van vorig jaar openen

Voordat we naar de nieuwe collectie kijken, is het verstandig om eerst te inventariseren wat we al hebben.

Open de dozen en controleer of alle huisjes, adapters, snoeren en losse onderdelen nog aanwezig zijn. Kijk ook of er vorig jaar iets kapot is gegaan of dat een lampje vervangen moet worden. Bewegende onderdelen kunnen na maanden opslag wat extra aandacht nodig hebben.

Dit is ook het ideale moment om kritisch naar de verzameling te kijken. Welke huisjes vormen samen een mooie straat? Welke stukken staan ieder jaar wat verloren aan de zijkant? En is er een leeg gedeelte dat met een nieuw gebouw, een paar bomen of een groepje figuren kan worden opgevuld?

Je hoeft namelijk niet ieder jaar een volledig nieuw dorp te bouwen. Vaak zorgt één doordachte toevoeging al voor een heel andere uitstraling.

Wat is er nieuw bij Lemax in 2026?

De officiële Lemax-collectie voor 2026 bestaat uit nieuwe kerst- én Halloweenminiaturen. In het Nederlandse aanbod worden voor het kerstgedeelte onder andere 49 nieuwe verlichte huisjes, 7 nieuwe bewegende attracties, 4 façades en 21 nieuwe figuren genoemd.

De nieuwe onderdelen zijn verspreid over bekende Lemax-werelden, waaronder:

• Caddington Village;
• Vail Village;
• Santa’s Wonderland;
• Harvest Crossing;
• Carnival;
• General Products.

Daardoor hoef je niet met een compleet nieuw thema te beginnen. Je kunt gericht zoeken naar een gebouw, figuur of attractie die past bij het dorp dat je al hebt.

Nieuwe huisjes met een eigen verhaal

Een goed kerstdorp bestaat niet alleen uit mooie gebouwen. Het wordt pas echt interessant wanneer de verschillende onderdelen samen een verhaal vertellen.

De nieuwe collectie bevat opnieuw uiteenlopende locaties. Zo zijn er winkels, woningen, horecagelegenheden, winterse gebouwen en plekken waar dorpelingen samenkomen. Namen als Santa’s Elf Dormitory, The Eggnog Lounge, Wally’s Winter Skate Shop en Poinsettia Lane Bed & Breakfast geven al een goede indruk van de variatie.

Dat maakt het leuk om eerst te bedenken wat jouw dorp nog mist.

Heb je al een winkelstraat? Dan kan een café, restaurant of bed-and-breakfast voor meer afwisseling zorgen. Bestaat je dorp voornamelijk uit huizen? Voeg dan een winkel, kapel of wintersportlocatie toe. Rond een groot nieuw gebouw kun je vervolgens met figuren, bomen en verlichting een kleine scène maken.

De beste aankoop is niet automatisch het grootste of opvallendste huisje. Het is het onderdeel dat iets toevoegt aan het verhaal van jouw dorp.

Beweging en geluid als blikvanger

Lemax staat bekend om de grotere Sights & Sounds-modellen met licht, beweging en muziek. Ook in 2026 zijn er nieuwe blikvangers.

The Balloon Cloud Hoppers is bijvoorbeeld een bewegende attractie uit de Carnival-collectie. Het model heeft verlichting, muziek en ballonmandjes die in beweging komen. Met een formaat van ongeveer 35,8 bij 32 bij 30,2 centimeter vraagt deze attractie wel om behoorlijk wat ruimte.

Ook Christmas Time Countdown uit Caddington Village combineert licht, beweging en geluid. In deze scène werken elfjes tussen cadeaus terwijl een trein zijn ronde maakt. Het model is ongeveer 34 centimeter hoog en wordt geleverd met een adapter.

Dit soort attracties kunnen het middelpunt van een kerstdorp worden. Tegelijkertijd is het verstandig om voor aankoop niet alleen naar het ontwerp te kijken. Controleer ook de afmetingen, de benodigde stroomvoorziening en de hoeveelheid geluid.

Een grote bewegende attractie komt meestal beter tot zijn recht met wat ruimte eromheen. Wanneer verschillende muzikale modellen dicht bij elkaar staan en allemaal tegelijk aanstaan, kan het al snel onrustig worden.

Je hoeft niet binnen één collectie te blijven

Een kerstdorp hoeft geen exacte kopie van een catalogus te zijn. Juist het combineren van verschillende onderdelen maakt een opstelling persoonlijk.

Een klassiek gebouw uit Caddington Village kan bijvoorbeeld prima naast algemene bomen, straatverlichting en figuren staan. Een winters huisje uit Vail Village kan onderdeel worden van een hoger gelegen berggedeelte. De kleurrijke attracties van Carnival kun je verzamelen op een apart kermisplein.

Het belangrijkste is dat de overgang tussen de verschillende gedeelten logisch voelt. Dat kun je bereiken met:

• dezelfde ondergrond;
• terugkerende bomen en struiken;
• verlichting met ongeveer dezelfde lichtkleur;
• wegen of paden die de gedeelten verbinden;
• hoogteverschillen;
• groepjes figuren die een scène vormen.

Gebruik niet ieder beschikbaar stukje ruimte. Een leeg plein, een besneeuwd pad of een rustig bosgedeelte geeft het oog rust en laat bijzondere gebouwen beter opvallen.

Combineer Halloween en Kerstmis

Wie echt vroeg wil beginnen, kan Halloween gebruiken als start van het miniatuurseizoen.

Lemax heeft naast de kerstcollecties ook Spooky Town: een wereld met spookhuizen, griezelige attracties, pompoenen en mysterieuze figuren. Daarmee kun je in september of oktober een Halloweendorp maken.

Na 31 oktober hoeft de complete ondergrond niet te verdwijnen. Bergen, wegen, kale bomen en bepaalde verlichting kunnen blijven staan. Vervang vervolgens de griezelige gebouwen door winterhuisjes, voeg sneeuw toe en laat het landschap langzaam veranderen in een kerstdorp.

Dat bespaart werk en maakt de overgang tussen herfst en Kerstmis extra leuk. Let wel op dat nepsneeuw, lijm of strooimaterialen niet in bewegende onderdelen terechtkomen.

Kies tussen een uitbreiding en een nieuwe wijk

Voordat je iets nieuws uitzoekt, kun je jezelf één eenvoudige vraag stellen: wil ik mijn bestaande dorp uitbreiden of wil ik een afzonderlijke wijk maken?

Bij een uitbreiding zoek je gericht naar een onderdeel dat aansluit bij de huidige stijl. Dat kan een extra huisje zijn, maar ook een set figuren, een paar bomen of betere verlichting.

Bij een nieuwe wijk heb je meer vrijheid. Je kunt bijvoorbeeld een wintersportgebied, winkelstraat, kermisplein of gedeelte rond de werkplaats van de Kerstman maken. Zo’n wijk hoeft niet groot te zijn. Met één centraal gebouw en enkele passende accessoires ontstaat al snel een herkenbare scène.

Kleine onderdelen maken vaak het grootste verschil

Nieuwe huisjes krijgen meestal de meeste aandacht, maar figuren en accessoires zijn minstens zo belangrijk.

Zonder mensen blijft een straat een verzameling gebouwen. Zet een verkoper bij een winkel, plaats kinderen bij een slee of laat een familie richting het dorpsplein lopen. Zo ontstaat een scène waarin daadwerkelijk iets gebeurt.

Een voorbeeld uit de collectie van 2026 is de Bookmobile, een kleine mobiele bibliotheek met boeken en figuren. Het onderdeel is slechts ongeveer acht centimeter hoog en heeft geen elektriciteit nodig. Juist zulke compacte scènes kunnen een leeg gedeelte van het dorp tot leven brengen zonder direct veel ruimte in te nemen.

Ook bomen, bankjes, lantaarns en hekjes helpen om verschillende huisjes met elkaar te verbinden. Ze zijn vaak gemakkelijker in te passen dan een groot gebouw en kunnen ieder jaar opnieuw worden gebruikt.

Eerst meten, daarna pas kiezen

Een prachtig huisje kan op een productfoto compact lijken, maar in werkelijkheid veel ruimte innemen. Kijk daarom altijd naar hoogte, breedte én diepte.

Houd daarnaast ruimte vrij voor:

• snoeren en adapters;
• wegen en paden;
• figuren rond het gebouw;
• bomen of andere achtergronddecoratie;
• toegang tot schakelaars;
• bewegende onderdelen;
• voldoende afstand tot de rand van de ondergrond.

Maak eventueel eerst een papieren rechthoek op het formaat van het nieuwe model. Leg die in je bestaande opstelling om te zien of het huisje werkelijk past.

Let ook op hoogteverschillen. Een hoog gebouw achteraan is meestal goed zichtbaar, terwijl een klein huisje daar gemakkelijk wegvalt. Kleine onderdelen en figuren komen vooraan beter tot hun recht.

Controleer verlichting en aansluitingen

Hoe groter het kerstdorp wordt, hoe belangrijker een goed lichtplan is.

Controleer vóór het opbouwen welke onderdelen op batterijen werken en voor welke modellen een adapter nodig is. Kijk of adapters worden meegeleverd en voorkom dat stekkerdozen overbelast raken. Snoeren kun je het beste vooraf door de ondergrond of langs de achterkant leiden.

Probeer ook de kleurtemperatuur van de verlichting enigszins op elkaar af te stemmen. Een combinatie van zeer koel wit en warmgeel licht kan onrustig ogen. Door vergelijkbare lichtkleuren bij elkaar te plaatsen, ontstaan rustigere wijken.

Schakelbare stekkerdozen of slimme stekkers kunnen handig zijn, mits ze geschikt zijn voor de aangesloten apparaten en je ze veilig gebruikt.

Wanneer kun je het beste beginnen met opbouwen?

Er bestaat geen officiële datum waarop een kerstdorp tevoorschijn mag komen. Wie er lang van wil genieten, kan eind september of in oktober al beginnen.

Je hoeft het dorp ook niet binnen één weekend af te maken. Begin met de ondergrond, plaats daarna de grootste gebouwen en werk vervolgens rustig verder met verlichting, bomen, sneeuw en figuren.

Zo wordt het bouwen zelf onderdeel van de voorpret.

Voor een Halloween- of herfstdorp kun je al in september starten. Een winters dorp past uitstekend bij oktober of november. Wil je het echt traditioneel houden, dan kun je de laatste kerstdecoraties na Sinterklaas toevoegen.

Ons kerstdorp mag in 2026 best wat eerder verschijnen

De nieuwe Lemax-collectie is een mooie aanleiding om weer naar onze bestaande kersthuisjes te kijken. Niet omdat ieder dorp ieder jaar volledig vernieuwd moet worden, maar omdat één nieuw onderdeel een vertrouwde opstelling opnieuw tot leven kan brengen.

Misschien wordt het een winkel voor de bestaande straat. Misschien kiezen we een grote bewegende attractie als middelpunt. Of misschien ontdekken we tijdens het uitpakken dat een paar extra bomen en figuren eigenlijk al voldoende zijn.

En als de zomer voorbij is en de eerste donkere avonden zich aandienen, waarom zouden we de dozen dan nog maanden dicht laten?

Wat ons betreft mag het kerstdorp in 2026 best iets eerder worden opgebouwd.